Eén ontmoeting die niet terugkomt

Je kunt iemand morgen weer zien en toch nooit precies dezelfde ontmoeting terugkrijgen.

De plek verandert. De stemming verandert. Jij verandert. Zelfs als dezelfde mensen opnieuw rond dezelfde tafel zitten, is de samenstelling van dat moment niet volledig te herhalen.

Binnen de Japanse theecultuur werd dit krachtig verwoord met ichi-go ichi-e — vaak weergegeven als “één keer, één ontmoeting”. Het idee is vooral bekend uit het negentiende-eeuwse werk Chanoyu ichie shū van Ii Naosuke, een invloedrijke beoefenaar van chanoyu. In die context gaat het niet om haast, maar om de ernst en aandacht waarmee gastheer en gasten één specifieke bijeenkomst benaderen omdat juist deze bijeenkomst niet nog eens identiek zal bestaan.

Dat is iets anders dan de moderne slogan leef alsof iedere dag je laatste is.

Die slogan kan druk geven. Alsof ieder ontbijt bijzonder moet zijn, ieder gesprek diep en iedere vrije middag onvergetelijk. `Ichi-go ichi-e` hoeft zo niet gelezen te worden.

Een ontmoeting kan onherhaalbaar zijn én heel gewoon.

Je kunt met je kind schoenen aantrekken. Een collega bij de koffieautomaat spreken. Je partner vragen hoe laat hij of zij thuis is. De waarde hoeft niet te zitten in spectaculaire inhoud. De lens zit in het besef dat aandacht niet eindeloos uitsteltbaar is.

Ook dat betekent niet dat je overal volledig aanwezig móét zijn. Mensen zijn moe, afgeleid en soms gewoon bezig. VivreKompas maakt van aanwezigheid geen nieuwe prestatie.

Maar af en toe kun je merken: ik behandel deze persoon alsof het gesprek later wel opnieuw kan. Soms kan dat. Soms ook niet precies zo.

Dan verandert er misschien iets kleins. Je legt je telefoon één minuut weg. Je luistert een zin langer. Je stelt niet meteen je volgende vraag. Niet omdat dit “een levensles” moet worden, maar omdat dit concrete moment maar één keer deze vorm heeft.

Voor onderweg: kies vandaag één gewone ontmoeting en geef haar vijf minuten meer aanwezigheid dan je automatisch zou doen. Niet perfect. Alleen bewust.