Het gewone wordt anders wanneer je langer kijkt

Een paar versleten schoenen is geen spectaculair onderwerp.

Vincent van Gogh schilderde toch meerdere stillevens van schoenen en laarzen. In Shoes uit 1888 staan twee versleten schoenen op de tegelvloer van het Gele Huis in Arles. Ze zijn niet mooier gemaakt door er juwelen naast te leggen. Ze blijven schoenen: gebruikt, gevormd, alledaags.

Musea en kunsthistorici hebben in de loop van de tijd allerlei interpretaties aan Van Goghs schoenen gekoppeld. Sommige gaan ver. Dat is juist een goede reden om eerst dichter bij het werk te blijven.

Wat gebeurt er wanneer een kunstenaar iets waarop je normaal nauwelijks let lang genoeg aankijkt om het schilderwaardig te vinden?

Niet omdat elk oud voorwerp een diepe boodschap verstopt.

Wel omdat aandacht de hiërarchie van onderwerpen kan veranderen.

Een straatveger. Een stoel. Een vaas bloemen. Iemand die aardappelen schilt. Een paar schoenen.

Van Gogh maakte gedurende zijn korte kunstenaarsloopbaan veel werk rond gewone voorwerpen, landschappen en arbeid. Dat hoeven we niet te verklaren vanuit zijn psychische gezondheid. Zijn lijden is geen romantische sleutel waarmee ieder penseelstreekje ineens “geniaal” wordt.

Dat is een grens die VivreKompas bewust bewaakt.

Misschien ligt de bruikbare gedachte eenvoudiger:

iets hoeft niet uitzonderlijk te zijn om aandacht waard te worden.

Soms wordt het gewone niet interessanter doordat het verandert, maar doordat jij niet meteen verder kijkt.

Voor onderweg: kies vandaag één doodgewoon voorwerp dat je bijna nooit echt bekijkt. Geef het dertig seconden. Geen betekenis zoeken. Alleen kijken wat er daadwerkelijk te zien is.